Wstęp
Biuro Lustracyjne Instytutu Pamięci Narodowej zostało zobowiązane
w art. 52a ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci
Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.
U. z 1998 r., Nr 155, poz. 1016 z późn. zm.) do przygotowania i
publikowania w ciągu 6 miesięcy od wejścia w życie ustawy następujących
katalogów zawierających dane osobowe:
- pracowników, funkcjonariuszy i żołnierzy organów bezpieczeństwa państwa
– punkt 6;
- osób, wobec których zachowały się dokumenty świadczące o tym,
że organy bezpieczeństwa państwa zbierały o nich informacje na podstawie
celowo gromadzonych danych, w tym w sposób tajny, a wobec osób tych nie
stwierdzono istnienia dokumentów świadczących, że były pracownikami,
funkcjonariuszami i żołnierzami organów bezpieczeństwa państwa lub
współpracowały z organami bezpieczeństwa państwa – punkt 7. Na stronie
internetowej IPN katalog ten nazywany jest „Katalogiem osób
rozpracowywanych”;
- osób, które zajmowały kierownicze stanowiska w byłej
Polskiej Partii Robotniczej i byłej Polskiej Zjednoczonej Partii
Robotniczej oraz Zjednoczonym Stronnictwie Ludowym i Stronnictwie
Demokratycznym, a także były członkami Rady Ministrów państwa
komunistycznego do dnia 23 sierpnia 1989 r. lub były w tym okresie
kierownikami centralnych organów administracji państwowej – punkt 8. Na
stronie internetowej katalog ten nazywany jest „Katalogiem kierowniczych
stanowisk partyjnych i państwowych b. PRL”.
Ponadto art. 22 i art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 18
października 2006 r. O ujawnianiu informacji o dokumentach organów
bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.
U. z 2006 r., nr 218, poz. 1592 z późn. zm.) zobowiązał Biuro
Lustracyjne do umieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej
informacji o osobach pełniących niektóre - wymienione w punktach 1-17
oraz 20 ustępu 1 w art. 22 - funkcje we władzach państwowych i
samorządowych Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 52b ust. 1 w/w ustawy określa w ośmiu punktach,
jakie informacje powinny znaleźć się w poszczególnych katalogach.
Z realizacją dyspozycji zawartych w powyższych punktach związane są
następujące problemy:
- Z uwagi na konieczność kwerendy dotyczącej
pojedynczej osoby w wielkim zasobie IPN, prawdopodobne jest dalsze
uzyskiwanie materiałów. Katalogi będą więc na bieżąco aktualizowane o
nowo odnajdywane informacje. Uaktualnienia będą dotyczyć również
ewentualnych sprostowań, wyjaśnień lub dokumentów złożonych przez osoby,
których dane zostały umieszczone w katalogu.
- Podstawowy problem
merytoryczny stanowiło zwięzłe oddanie treści i charakteru dokumentów w
taki sposób, by z jednej strony uniknąć ich interpretacji, z drugiej zaś
nie pozostawić nieczytelnego zapisu. Cytowanie zapisów ewidencyjnych
byłoby niemożliwe ze względu na ich obszerność, a jednocześnie
zawieranie przez nie szeregu powtarzających się informacji. Przyjęto
więc zasadę streszczania tych zapisów, ale z umieszczaniem obszernych
cytatów.
- Obecnie w katalogu nie znalazła się informacja o złożeniu
oświadczenia lustracyjnego. Nie podano ze względu na kontrowersje prawne
dotyczące wzoru oświadczenia. W związku z nowelizacją ustawy z dnia 18
października 2006 r. O ujawnianiu informacji o dokumentach organów
bezpieczeństwa państwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów
(Dz. U. z 2006 r., Nr 218, poz. 1592 z późn. zm.) zapisy z tej rubryki
będą uzupełniane
- Informacje dotyczące niektórych osób powinny znaleźć
się w więcej niż jednym katalogu, np. w katalogu osób rozpracowywanych oraz w
wykazie, o którym mowa w art. 22 ustawy z dnia 18 października 2006 r. O
ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat
1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2006 r., Nr 218, poz.
1592 z późn. zm.). W takim wypadku pełną informację o materiałach
znajdujących się w IPN przedstawiano w jednym z katalogów, natomiast w
drugim w polu uwagi umieszczano stosowny odsyłacz.
Zawarte w katalogach
zapisy dotyczące informacji o pracy lub służbie w organach
bezpieczeństwa państwa lub współpracy z tymi organami stanowią jedynie
odzwierciedlenie informacji znajdujących się w zasobie archiwalnym
Instytutu Pamięci Narodowej.